Hasta hakları, hemen şimdi Artı Haber Dergisi 1998 sayı 19
Perşembe, 11 Mayıs 2006
Hasta hakları, hemen şimdi Sağlık davalarında hukuk yolunu tıkayan en önemli engel, 1913 tarihli Memurin Muhakemat Kanunu. Devlet memuru konunda olan sağlık görevliler için “yargılanabilir” kararı çıkartmak İl İdare Kurulu’nun kararıyla mümkün. Bu kuruldan da kararlar genellikle yüzde 90 sağlık görevlisi lehine çıkıyor. Sağlık görevlisinin yargılanabilir ve yargılanamazlığı kararını veren kişiyse, o memurun amiri Hasta hakları konusunun en dramatik yanı da bu zaten.
Avukat Cengiz Hortoğlu, “O kişinin amiri, memuru hakkında “yargılanabilir” demedikten sonra o kişiye dava açılamıyor. Bu kanunu iptali gerekiyor. Çünkü Anayasaya aykırı” diyor.
Kendisine gelen başvurular arasında bel fıtığı tedavisi veya ameliyat sonrası sakat kalan, felç geçiren yüzlerce insanın olduğu, dava açma süresinin 1 yıl olduğunu bilen doktorun hastasını oyalayarak, bu sürenin dolmasını sağladığını vurgulayarak., bu konuyu “Devlet bir bakıma kendini güvenceye almış” şeklinde yorumluyor.
Leyla Ezgi, hastalık ile tanıştığında doktor hatalarıyla da tanışır. 1992 yılında kırkardeşi geçirdiği bir ameliyattan sonra felç olur. Ne yazık ki, o dönemde hemşire olan kızkardeşinin şikayetçi olmak istememesi yüzünden hakkını arayamamış. Aradan 4 yıl geçer ve sağlık sisteminin kötülüğü yine peşindedir Leyla Hanımın. Mide ağrıları yüzünden hastaneye yatırdığı eşini 4.5 ay içinde kaybeder.
Leyla Ezgi, o dönemde yaşadıklarından bir ders almıştır. Doktorların kötü muamelesi, ihmalkarlıkları ve duyarsızlıkları, son ana kadar bilgilendirilmemiş olmak ve deneme tahtasına çevrilen bir eşin yanlış müdahaleler yüzünden ölümü, Leyla Ezgi’nin hasta haklarıyla ilgili mücadelesine ışık tutar. Eşinin ölümüyle ilgili açtığı dava dosyası, şu anda Yüksek Sağlık Şurasında. Tümüyle gönüllü insanların desteğiyle Hasta ve Hasta Yakını Hakları Derneği’ni (HAYAD) kuran Leyla Ezgi, “Tıp camiasına karşı bir taraf değiliz. Sorunları, el ele verip birlikte aşacağız” diyor. Bankacı Leyla Ezgi, sağlıklı yaşama hakkının en temel insan hakkı olduğuna inanıyor. Hastanın müşteri, doktorun tezgahtar olacağı bir sağlık sistemini kabul etmeyenler, hastane kapılarında saatlerce çaresiz bekleyişten bıkanlar, hastalığının teşhisinde bilgilendirilmesi ve tedavisinde onayının alınması gerektiğini düşünenler, ilaç prospektüslerini okuduklarında anlamak isteyenler; sağlık hizmetlerinde güler yüz ve kaliteyi hayal edenler, HAYAD çatısı altında birleşiyor. Hasta hakları ihlallerinin takipçisi olduğunu her fırsatta deklare eden HAYAD Yönetim Kurulu Başkanı Leyla Ezgi, hasta hakları ihlallerinin nasıl önlenebileceğine ilişkin görüşlerin toplumun her kesimine yayılmasından yana: “Sağlık hizmetleri herkes için ulaşılabilir ve eşit olmalıdır. HAYAD olarak hasta hakkı ihlallerine maruz kalanların şikayet ve davalarının destekçisiyiz. Doktorlar ise, mesleki dayanışma içindeler ve her zaman tıp bilgisi bakımından hastaya görü üstün olduklarından dolayı avantajlılar. Mağdur olan, hakkı ihlal edilenler hastalar ise, zayıf, çaresiz ve örgütsüzler. Hastalar başvuru ve şikayetlerini nasıl yapacaklarını bilmiyorlar. İşte HAYAD bunun için kuruldu. Biz tüm sağlık personelini karşına alma çabasında olan, bir intikam amaçlı örgütlenme değiliz. Kaderi doktorun sırtına yükleme ve öç alma gibi bir amacımız, kimseyi yargılama ve cezalandırma niyetimiz yok. Aksine, hasta haklarının doktor ve hastanın birlikte sahip çıkması gereken haklar olduğunu düşünüyoruz. Doktorları kötü koşullarda çalışmaya mahkum eden bu sağlık sisteminin ağır bedelini sonuçta hastalar, hasta yakınları, doktorlar, hemşirelere ve diğer yardımcı sağlık personeli ağır biçimde ödemektedirler”. Her ayın ilk Cumartesi günleri gerçekleştirdiği eğitim ve danışma amaçlı toplantılarını sürdüren HAYAD, 2 Mayıs 1998 Cumartesi günü saat 12.00’de İstanbul Tabip Odası Konferans Salonu’nda “İnsan Hakları Kavramının Tıbba Yansıyan Görünümü” başlıklı bir toplantı düzenliyor. HAYAD’a danışmak, bir hasta, hasta yakını veya hepsinden önemlisi bir “hasta adayı” olarak bilgi almak isterseniz irtibat telefonları: 0212 259 6685-588 65 21- 3632 80 86 Didem Ünsal Artı Haber Dergisi 1998 Sayı 19
